Bỏ qua, tới nội dung chính
Gốc Toán

Giải bài toán bằng cách lập hệ phương trình lớp 9

Dùng hai ẩn khi bài toán có hai đại lượng chưa biết (giá hai loại hàng, vận tốc ca nô và dòng nước, hệ số trong phản ứng hóa học…). Công thức chính: vxuoˆi=vrieˆng+vnước,vngược=vrieˆng−vnướcv_{\text{xuôi}} = v_{\text{riêng}} + v_{\text{nước}},\quad v_{\text{ngược}} = v_{\text{riêng}} - v_{\text{nước}}. Cần vững trước: Giải bài toán bằng cách lập phương trình (lớp 8) và Giải hệ phương trình bậc nhất hai ẩn (lớp 9).

Các bước: chọn hai ẩn và đặt điều kiện, lập hai phương trình từ hai dữ kiện khác nhau, giải hệ, đối chiếu điều kiện rồi trả lời. Hay sai: nhầm xuôi dòng x+yx + y với ngược dòng x−yx - y, hoặc viết ngược chiều "nhiều hơn".

Chưa rõ mình vướng ở đâu?Làm bài kiểm tra gốc 20 phút, không đăng ký

2 công thức

  1. 1
    vxuoˆi=vrieˆng+vnước,vngược=vrieˆng−vnướcv_{\text{xuôi}} = v_{\text{riêng}} + v_{\text{nước}},\quad v_{\text{ngược}} = v_{\text{riêng}} - v_{\text{nước}}
  2. 2
    Soˆˊ nguyeˆn tử moˆ˜i nguyeˆn toˆˊ: veˆˊ traˊi=veˆˊ phải\text{Số nguyên tử mỗi nguyên tố: vế trái} = \text{vế phải}
Ví dụ:

Một nhóm mua 2525 vé xem xiếc hết 16901690 nghìn đồng. Vé người lớn giá 9090 nghìn đồng, vé trẻ em giá 5050 nghìn đồng. Nhóm mua mỗi loại bao nhiêu vé?

  • Gọi xx, yy lần lượt là số vé người lớn và vé trẻ em (xx, yy nguyên dương).
  • Tổng số vé: x+y=25x + y = 25. Tổng tiền: 90x+50y=169090x + 50y = 1690, chia hai vế cho 1010 được 9x+5y=1699x + 5y = 169.
  • Nhân phương trình đầu với 55: 5x+5y=1255x + 5y = 125. Trừ từng vế: 4x=444x = 44, nên x=11x = 11, y=14y = 14 (thỏa điều kiện).

Vậy nhóm mua 1111 vé người lớn và 1414 vé trẻ em. Thử lại: 90⋅11+50⋅14=990+700=169090 \cdot 11 + 50 \cdot 14 = 990 + 700 = 1690.

Thế nào là đã nắm vững

  • Chọn được hai ẩn, ghi rõ đơn vị và điều kiện, vd số vé là số nguyên dương
  • Lập đúng hai phương trình từ hai dữ kiện khác nhau của đề, vd "nữ nhiều hơn nam 44 bạn" là y−x=4y - x = 4
  • Dùng đúng quan hệ quen thuộc: vận tốc xuôi dòng x+yx + y, ngược dòng x−yx - y; số nguyên tử mỗi nguyên tố ở hai vế phản ứng bằng nhau
  • Giải hệ, đối chiếu điều kiện rồi mới kết luận

5 câu tự kiểm tra

Đã làm 0/5 · đúng 0

Thử 5 câu để xem mình nắm phần này tới đâu. Mỗi câu chấm ngay và có giải thích.

  1. Câu 1.
    Lớp 9A có xx bạn nam và yy bạn nữ. Số bạn nữ nhiều hơn số bạn nam là 44 bạn. Phương trình nào diễn tả điều này?
  2. Câu 2.
    Tổng của hai số là 5050, số lớn hơn số nhỏ 1212 đơn vị. Gọi số lớn là xx, số nhỏ là yy. Hệ phương trình nào mô tả bài toán?
  3. Câu 3.
    Mua 33 kg cam và 22 kg táo hết 190190 nghìn đồng; mua 22 kg cam và 33 kg táo hết 210210 nghìn đồng. Tính giá 11 kg táo (đơn vị: nghìn đồng).
  4. Câu 4.
    Một ca nô xuôi dòng 22 giờ và ngược dòng 33 giờ đi được tất cả 108108 km; xuôi dòng 33 giờ và ngược dòng 22 giờ đi được 112112 km. Tính vận tốc dòng nước (đơn vị: km/h).
  5. Câu 5.
    Cân bằng phản ứng đốt khí propan: C3H8+x O2→y CO2+4 H2O\mathrm{C_3H_8} + x\,\mathrm{O_2} \to y\,\mathrm{CO_2} + 4\,\mathrm{H_2O}, biết số nguyên tử mỗi nguyên tố ở hai vế bằng nhau. Tìm xx.

Chưa rõ mình vướng ở đâu?

Bài kiểm tra gốc khoảng 20 phút, không đăng ký: câu nào chưa vững thì hỏi tiếp phần nền ở lớp dưới, để biết nên ôn lại từ đâu.

Kiểm tra xem bạn có hổng gốc khôngLàm đề ôn giữa kì 1 Toán 9Làm đề ôn cuối kì 1 Toán 9

Nội dung được soạn và rà soát với sự hỗ trợ của AI theo Chương trình GDPT 2018. Thấy chỗ sai, bạn báo giúp để chúng tôi sửa.

Theo Chương trình GDPT 2018 · Toán lớp 9 · Số & Đại số